«Маносфера ішінде»: ер адамдардың мәселесі қалай бизнеске айналады?

Британдық журналист Луи Теру түсірген «Маносфера ішінде» деректі фильмі интернеттегі ер адамдар қауымдастығын зерттейді. Фильмде ер адамдардың жалғыздығы, қарым-қатынас мәселесі, еркектік туралы түсінік және әлеуметтік желідегі контенттің адамға әсері сөз болады. Теру маносферадағы танымал стримерлер мен коучтармен кездесіп, олардың ер адамдарға қандай идея ұсынатынын және осы контенттің қалай табыс көзіне айналғанын көрсетеді.

Маносфера деген не?

Маносфера – интернеттегі ер адамдарға арналған түрлі қауымдастықтардың жалпы атауы. Оның ішінде пикап-коучтар, инцелдер және «ер адамның жетістігі» туралы контент жасайтын блогерлер бар. Олардың көзқарастары мен сөйлеу мәнері әртүрлі болғанымен, кейбір топтарды біріктіретін ортақ түсінік бар.

Бұл ортада ер адамның өміріндегі қиындықтарға әйелдер мен феминизм себеп деген пікір жиі айтылады. Кейбір контентте әйелдің тәуелсіздігі ер адамға қауіп ретінде көрсетіліп, ер адам қарым-қатынастағы бақылауды қайта қолға алуы керек деген кеңес беріледі.

Маносферадағы идеялар интернетпен ғана шектелмейді

Фильм көтеретін маңызды мәселелердің бірі – мұндай пікірлердің әлеуметтік желіден өмірге әсер етуі. Әйелді бақылауды қалыпты нәрсе ретінде көрсету немесе агрессияны «ер мен әйелдің табиғи айырмашылығымен» ақтау қарым-қатынастағы зиянды түсініктерді күшейтуі мүмкін.

Маносфераға қатысты кейбір идеялардың тұрмыстық зорлық-зомбылық істерінде және шабуыл жасаған адамдардың жазбаларында кездескені туралы зерттеулер бар.

Алайда, маносфераның барлық өкілін зорлық-зомбылықпен байланыстыруға болмайды. Бұл ортада әртүрлі адамдар мен түрлі көзқарастар бар. Фильмнің назарындағы мәселе – белгілі бір идеялардың қалай таралатыны және оның аудиторияға ықтимал әсері.

Ер адамның мәселесі қалай бизнеске айналады?

Маносфераның тағы бір ерекшелігі – ер адамдардың жеке мәселелерін табыс көзіне айналдыру.

Жалғыздық, өзіне сенімсіздік және қарым-қатынас құрудағы қиындықтар көптеген адамға таныс. Маносферадағы кейбір коучтар осы мәселелерге дайын шешім ұсынады. Олар курстар, ақылы жазылымдар, кеңестер және түрлі тауарлар сатады.

Бұл жерде адамның мәселесі бір уақытта бизнеске айналады.

Кей жағдайда ер адамға оның жалғыздығы мен қарым-қатынастағы қиындықтарына әйелдер немесе феминизм себеп ретінде көрсетіледі. Ал мәселенің басқа себептері – эмоцияны ашық жеткізе алмау, жақын қарым-қатынас орнатудағы қиындық немесе психологиялық қолдаудың жетіспеуі сияқты факторлар назардан тыс қалады.

Осылайша коуч аудиторияның мәселесін шешуге емес, сол мәселе арқылы тұрақты табыс табуға мүдделі болуы мүмкін.

Әлеуметтік желі бұл контентті қалай таратады?

Луи Теру фильмде әлеуметтік желілердің рөліне де назар аударады. Әлеуметтік желідегі алгоритмдер адамның назарын ұзақ ұстайтын контентті жиі ұсынуы мүмкін. Ал ашу, дау-дамай және қатты эмоция тудыратын материалдар көп қаралым мен пікір жинайды. Сондықтан, бастапқыда жай ғана ер адамның қарым-қатынасы немесе өзін дамыту туралы видео көрген адамға кейін әлдеқайда агрессивті контент ұсынылуы ықтимал.

Осылайша бастапқыда шағын немесе шеткі көзқарас болып көрінген идеялар үлкен аудиторияға тарайды.

Фильмде бұл процестің жас көрермендерге әсері де сөз болады. Себебі әлеуметтік желідегі тұрақты контент олардың ер адам, әйел және қарым-қатынас туралы түсінігін қалыптастыруы мүмкін.

Ер адамдардың шынайы мәселесі қайда қалады?

Фильмнің маңызды тұсы – ер адамдардың проблемасы бар екенін жоққа шығармау.

Жалғыздық, өзіне сенімсіздік, қарым-қатынас құрудағы қиындықтар – шынайы мәселелер. Бірақ, олардың барлығына бір ғана себеп тауып, әйелдерді немесе феминизмді кінәлау мәселені шешпейді.

Керісінше, ер адамдарға эмоция туралы ашық айту, жақын қарым-қатынас құру, өз сезімін түсіну және қажет кезде көмек сұрау сияқты мәселелер туралы да айту маңызды.

Алайда, мұндай кеңестер маносфераның кейбір коммерциялық үлгілеріне сәйкес келе бермейді. Өйткені, мұнда күрделі мәселенің орнына қарапайым әрі эмоцияға әсер ететін жауап ұсынылады.

Луи Теру көрерменге қандай ой салады?

Теру фильмде маносфера өкілдерін бірден айыптамайды немесе ақтамайды. Ол олардың өз көзқарасын түсіндіруіне мүмкіндік береді және олардың аудиториямен қалай жұмыс істейтінін көрсетеді.

Осы арқылы журналист көрерменді дайын қорытындыға емес, мәселенің өзіне қарауға шақырады.

Фильмнің соңында да нақты әрі ыңғайлы жауап берілмейді. Керісінше, көрерменге егер ер адам өзінің сүйікті коучы оның сенімсіздігі мен мәселесінен ақша тауып отырғанын түсінсе, ол мұны мойындай ала ма деген сұраққа өзі жауап іздеуін қалдырады.

«Маносфера ішінде» – тек интернеттегі ер адамдар қауымдастығы туралы фильм емес. Бұл жалғыздық, қарым-қатынас, ер адамның қоғамдағы орны және әлеуметтік желілердің адам көзқарасына әсері туралы деректі зерттеу.

Фильм ер адамдардың мәселесін жоққа шығармайды. Керісінше, сол мәселелердің кім тарапынан және қалай түсіндіріліп жатқанын көруге мүмкіндік береді. Өйткені, адамның қиын жағдайына кінәліні көрсету оңай. Ал мәселенің нақты себебін түсініп, оны шешудің жолын іздеу әлдеқайда қиын.

Айта кетейік, бұған дейін азаптау құрбандарына үміт сыйлаған жандар туралы «Іздер» деректі фильмі туралы жазған едік.