Шетелдіктерге қандай қазақ әндерін ұсынуға болады?

Қазақстанның музыка мәдениеті домбыра күйлерімен ғана шектелмейді. Мұнда дәстүрлі әндер, этно-рок, заманауи поп, инди және хип-хоп бағыттары қатар дамып келеді. Шетелдік досыңызға Қазақстанның музыкалық мәдениетін таныстырғыңыз келсе, әр жанрдан бірнеше туынды таңдап, арнайы плейлист жасауға болады.

Домбыра үні мен дәстүрлі күйлер

Қазақ музыкасын ұлттық аспаптарды таныстырудан бастаған дұрыс. Домбырамен орындалатын күйлерде халықтың тарихы, дүниетанымы мен сезімі көрініс табады.

ЮНЕСКО дерегінде көрсетілгендей, қазақтың дәстүрлі домбыра тарту өнері 2014 жылы ЮНЕСКО-ның адамзаттың материалдық емес мәдени мұрасының репрезентативтік тізіміне енгізілді. Күй – домбырада орындалатын аспаптық шығарма, ал оны орындау дәстүрі ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келеді.  

Шетелдік тыңдарманға Құрманғазының «Адай» және «Сарыарқа» күйлерін ұсынуға болады. Әсіресе «Адай» күйі қарқынды ырғағымен және домбыраның мүмкіндігін көрсететін орындалу мәнерімен ерекшеленеді.

Домбыраның дәстүрлі үнін заманауи музыкалық аспаптармен үйлестіріп тыңдағысы келетіндерге Ulytau тобының шығармаларын ұсынуға болады. Топтың орындауындағы «Адай» күйі ұлттық музыканы рок пен классикалық аспаптардың дыбысталуымен ұштастырады.

Дәстүр мен заманауи музыканың үйлесімі

Қазақ музыкасын әлемге танытқан орындаушылардың бірі – Димаш Құдайберген. Оның дауыс мүмкіндігі мен күрделі вокалдық партияларды орындауы халықаралық тыңдарманның назарын аударды. Шетелдікке оның SOS d'un terrien en détresse әнін тыңдатуға болады.

Қазақтың дәстүрлі музыкасына этно-әуендер арқылы қызығатындарға TURAN және Hassak этно-фольклорлық ансамбльдерінің шығармаларын ұсынуға болады. Олардың репертуарынан ұлттық аспаптардың үнін, дәстүрлі орындау тәсілдерін және заманауи сахналық өңдеулерді кездестіруге болады.

Бұл туындылар қазақ музыкасының тарихи тамырын ғана емес, дәстүрдің бүгінгі музыкалық кеңістікте қалай жаңғырып жатқанын да көрсетеді.

Қазақ тіліндегі заманауи поп пен инди

Қазақстанның қазіргі музыкасын таныстыру үшін Moldanazar, Ninety One, RaiM және Sadraddin орындаушыларын плейлистке қосуға болады.

Moldanazar қазақ тіліндегі әндерді инди-поп және электронды дыбыстармен үйлестіреді. Оның «Ақпен бірге» әні сабырлы, атмосфералық әуендерді ұнататын тыңдарманға арналған.

Ninety One тобы Q-pop бағытының Қазақстанда дамуына ықпал етті. Топтың «Айыптама» сияқты әндері заманауи поп-музыканың қазақ тілінде де әртүрлі стильде орындалатынын көрсетеді.

Ал RaiM мен Sadraddin шығармалары плейлистке жеңіл, ырғақты және романтикалық әуендер қосады. Олардың әндері қазақ тіліндегі қазіргі эстраданың ерекшелігін таныстыруға көмектеседі.

Қазақ хип-хопы мен жаңа музыкалық бағыттар

Шетелдікке Қазақстанның заманауи мәдениетін толық көрсеткіңіз келсе, хип-хоп пен эксперименттік музыканы да назардан тыс қалдырмаған жөн.

Ирина Қайратовна тобының шығармаларында музыкамен қатар сатира, әлеуметтік тақырыптар және қоғамдағы құбылыстарға назар аудартады. Бұл бағыт Қазақстандағы қазіргі жастар мәдениетінің бір көрінісі іспетті.

Осылайша плейлист тек әуендер жинағы емес, елдің бүгінгі мәдениеті мен қоғамын музыка арқылы таныстырудың тәсіліне айналады.

Шетелдікке арналған 10 әннен тұратын плейлист

Алғашқы тыңдауға мына он туындыны таңдауға болады:

• Құрманғазы — «Адай» күйі.
• Құрманғазы — «Сарыарқа» күйі.
• Ulytau — «Адай».
• Димаш Құдайберген — SOS d'un terrien en détresse.
• Moldanazar — «Ақпен бірге».
• Ninety One — «Айыптама».
• RaiM — «Сүйемін».
• Sadraddin — «Айға қарап».
• TURAN — этно-фольклорлық шығармаларының бірі.
• Ирина Кайратовна — «5000».

Әндерді YouTube, Spotify немесе басқа музыкалық платформалардан орындаушы мен әннің атауы арқылы табуға болады.

Қазақ музыкасы арқылы елді таныту

Шетелдіктерге қазақ музыкасын таныстырғанда тек дәстүрлі күйлер немесе тек заманауи хиттерді тыңдатып қана қоймай, бір плейлистке домбыраның үнін, этно-рокты, қазақ тіліндегі попты және хип-хопты біріктіруге болады.

Мұндай жинақ тыңдарманға Қазақстан музыкасының алуан түрлі екенін көрсетеді. Ең бастысы, ол қазақ тілінің әуезін, ұлттық аспаптардың ерекшелігін және заманауи орындаушылардың шығармашылығын бір жерден тыңдай алады.

Бұған дейін әнші Майкл Джексон жастарға қандай ақыл-кеңес айтқанын жазған едік.