«Яблоко» Ресейдегі сайлаудан шеттетілді: оқиға туралы не белгілі

Ресейдегі «Яблоко» партиясы 2026 жылғы Мемлекеттік дума сайлауына қатысуға дайындалып, федералдық тізімін Орталық сайлау комиссиясына тіркеткен еді. Алайда, сайлау науқаны басталғаннан кейін партияның бірқатар өңірдегі тізімдері мен кандидаттарына қатысты сот даулары пайда болды. Ақырында мәселе Жоғарғы сотқа дейін жетіп, партияның федералдық тізімі сайлаудан алынды. Партия бұл шешіммен келіспейді және оны даулап жатыр.

Партия сайлауға дайындалды

Партияның ресми сайтындағы мәліметке сәйкес, 27 маусымда «Яблоко» партиясының сайлау съезі өтіп, Мемлекеттік думаға кандидаттар анықталды. Партияның федералдық тізіміне 275 кандидат енгізілді.

Партия 2026 жылғы сайлауға «Бейбітшілік пен еркіндік үшін!» деген ұранмен қатысатынын мәлімдеді. Бұл оның негізгі саяси бағытын да көрсетті.

29 шілде: «Яблоко» ресми түрде тіркелді

29 шілдеде Ресейдің Орталық сайлау комиссиясы «Яблоконың» Мемлекеттік думаға баратын федералдық тізімін тіркеді. Яғни, сол кезде партияның сайлауға қатысуына ресми кедергі болған жоқ.Бірақ дәл осы кезеңде партияның өңірлік тізімдеріне қатысты сот процестері басталды.

Мысалы, Карелияда «Родина» партиясы сотқа шағым түсіріп, нәтижесінде Карелия Жоғарғы соты 29 шілдеде «Яблоконың» өңірлік тізімін сайлаудан алып тастады.

Тамыздың басы: сот процестері көбейді

Тамыз айында «Яблокоға» қатысты сот процестері бірнеше өңірде қатар жүрді.

Партияның мәліметінше, 6 тамызда Мәскеу, Санкт-Петербург, Карелия және Калининградта бір күнде тоғыз сот отырысы өткен. Бұл істердің бір бөлігі партия кандидаттарын немесе тізімдерін сайлауға қайтаруға байланысты болды.

Сонымен бірге, барлық жерде жағдай бірдей болған жоқ. Мысалы, 8 тамызда Томск облысының сайлау комиссиясы «Яблоконың» өңірлік тізімін тіркеді.

10 тамыз: басты шешім

Оқиғаның ең маңызды кезеңі 10 тамызда болды.

Ресей Жоғарғы соты «Родина» партиясының талабын қанағаттандырып, «Яблоконың» Мемлекеттік дума сайлауындағы федералдық тізімін тіркеуді жойды. Осы шешімнен кейін партия федералдық тізім бойынша сайлауға қатысу мүмкіндігінен айырылды.

«Яблоко» бұл шешіммен келіспейді. Партия төрағасы Николай Рыбаков сотта мәселе тек екі партия арасындағы қарапайым дау емес екенін айтты. Оның сөзінше, істің саяси маңызы бар және партия өзінің соғысқа қарсы ұстанымын қорғап отыр.

12 тамыз: соттың нақты уәждері жарияланды

12 тамызда Жоғарғы соттың шешімінің толық негіздемесі жарияланды.

«Яблоконың» ресми түсіндірмесіне сәйкес, сотта партияның әлеуметтік желідегі жарияланымдарына, қаржыландыруына және авторлық құқыққа қатысты бірнеше мәселе қаралған. Партия бұл уәждермен келіспейтінін мәлімдеді.

Бұл жерде маңызды нәрсе ақпаратты «Яблоконың» өз түсіндірмесі ретінде көрсету керек. Партия сот шешімін дауламақ.

Бұл «Яблокоға» толық тыйым салынды деген сөз бе?

Жоғарғы соттың шешімі «Яблоко» партиясын жою немесе оның қызметіне толық тыйым салу туралы емес. Соттың шешімі нақты Мемлекеттік дума сайлауындағы федералдық тізімге қатысты. Яғни, партия Ресейдегі саяси қызметін жалғастыра алады. Оның кейбір өңірлердегі кандидаттары мен тізімдері де сайлауға қатысып жатыр. Мысалы, Калининград пен Свердлов облыстарында партияның өңірлік тізімдері тіркелген.

«Яблоко» Ресейдегі соғысқа қарсы ұстанымын ашық білдіріп келе жатқан партиялардың бірі. Партия өзінің ресми материалдарында Ресей мен Украина арасындағы соғысты тоқтатуды жақтайтынын мәлімдейді.

Сондықтан, партияның федералдық сайлау тізімінен алынуы саяси тұрғыдан маңызды оқиға болып отыр. Бірақ, «Яблоко соғысқа қарсы болғаны үшін сайлаудан шығарылды» деп кесіп айтуға болмайды. Ресми сот процесінде нақты құқықтық талаптар қаралған, ал партия сол шешімнің саяси астары бар деп есептейді.