Таиландта жоғалған ресейліктер өлімі: оқиға хронологиясы
Таиландтың Паттайя курортында із-түзсіз жоғалған ресейлік ағайындылардың өлімі халықаралық резонанс тудырды. Бес күнге созылған іздестіру жұмысынан кейін полиция күдіктілерді қолға түсіріп, олардың көрсетуімен жасырылған мәйіттерді тапты. Тергеу барысында қылмыс орны маңынан тағы үш адамның денесі табылып, істің ауқымы кеңейе түсті.
Ағайындылар қалай жоғалып кетті?
The Thaiger басылымының мәліметінше, 22 жастағы Диана мен 17 жастағы Роман Назимовтар анасымен бірге Паттайя маңындағы Бангламунг ауданында тұрған. Отбасы Ресейдің Түмен қаласынан Таиландқа бес жылдан астам уақыт бұрын көшіп келген.
26 шілдеде таңғы сағат 04:00 шамасында әпкесі мен інісі жалға алған Honda ADV мотоциклімен үйден шығып кеткен. Өздерімен бірге тек ұялы телефондарын және аздаған ақшаны ғана алған. Осыдан кейін олармен байланыс үзілген.
Сол күні таңертең анасы Зәринаға «Urgent!» («Шұғыл!») деген жалғыз сөзден тұратын хабарлама келген. Бұл хабарламадан кейін ол балаларына қайта-қайта хабарласқанымен, жауап ала алмаған. Кейін әйел Таиланд полициясына жүгініп, іздестіру жұмыстары басталған.
Соңғы сәт бейнекамераларға түсіп қалған
SHOT Telegram-арнасының мәліметінше, тергеушілер бейнебақылау камераларындағы жазбаларды зерттеген. Кадрларда Диана мен Романның Ban Amphoe-Chak Ngaew жолымен кетіп бара жатқаны көрінеді.
Жолда олар белгісіз ер адаммен шамамен екі минут сөйлескен. Артынша жолдарын жалғастырған. Біраз уақыттан кейін олардың соңынан тағы бір мотоциклші жүргені анықталған.
Үшеуі де тасжол астындағы көпір маңындағы қиылысқа жеткен соң камералардың көру аймағынан шығып кеткен. Бұл – олар тірі кезінде түсіп қалған соңғы бейнежазба.
Тергеудегі басты айғақ – бөлшектелген мотоцикл
Бірнеше күннен кейін полиция жастар мінген Honda ADV мотоциклін соңғы рет көрінген жерден алыс емес аумақтан тапқан.
Тергеу мәліметінше, қылмысқа қатысы бар адамдар көлікті толықтай бөлшектеп, жерге көміп тастаған. Мемлекеттік тіркеу нөмірі де бірнеше бөлікке бөлініп, бөлек жасырылған.
Жергілікті тұрғындардың бірі полицейлерге маңызды мәлімет берген. Оның айтуынша, оқиғадан бір күн бұрын дәл осы маңда қолдарына күрек ұстаған төрт ер адам жүрген. Полиция келгенге дейін олар оқиға орнынан кетіп қалған.
Күдіктілер қылмысын мойындады
Thairath басылымының мәліметінше, полиция 43 жастағы Понг пен 39 жастағы Тхонгты Камбоджа шекарасына жақын жерде ұстаған. Күдіктілер Сакео провинциясы арқылы көрші елге қашпақ болған. Қысқа уақытқа созылған қуғыннан кейін олар қолға түскен.
Тергеу барысында күдіктілер Диана мен Романды өлтіргендерін мойындаған. Алдын ала мәлімет бойынша, қылмыс мотоциклді тартып алу мақсатында жасалған.
Тергеу нұсқасына сәйкес, қарсылық көрсеткен 17 жастағы Романға оқ атылып, ол оқиға орнында көз жұмған. Ал Диана ауыр соққы салдарынан қаза тапқан.
Кейін күдіктілер тергеушілерге мәйіттер жасырылған орынды көрсеткен.
Сонымен қатар SHOT Telegram-арнасы қылмыстық топтың жетекшісі саналған Т.К. есімді күдіктінің де ұсталғанын хабарлады. Ақпаратқа сәйкес, ол бұған дейін балаларды ұрлап, заңсыз қару сақтағаны үшін сотталған. Қазір ол осы іс бойынша негізгі күдікті ретінде тергеліп жатыр.
Тағы үш мәйіт табылды
Таиланд полициясы күдіктілердің көрсетуімен Паттайя маңындағы қылмыс орнына тергеу жүргізген. Алайда ресейліктердің мәйіттері табылған аумақты тексеру кезінде полицейлер тағы үш адамның денесін тапқан.
Baza Telegram-арнасының мәліметінше, алдын ала деректер бойынша, табылған үш адам бір отбасының мүшелері болуы мүмкін. Тергеу олар ресейліктердің өліміне куә болғандықтан, өлтірілген болуы ықтимал деген нұсқаны да қарастырып жатыр.
Дегенмен Таиландтың құқық қорғау органдары әзірге бұл ақпаратты ресми түрде растаған жоқ. Тергеу жалғасуда, қылмыстың барлық мән-жайы мен нақты себептері анықталып жатыр.
Адам саудасы қалай жүзеге асады?
БҰҰ Есірткі және қылмыс жөніндегі басқармасы (UNODC) мен Халықаралық еңбек ұйымының (ILO) деректеріне сәйкес, адам саудасы әлемде әлі де өзекті мәселе болып қала береді. Алайда бұл қылмыс көпшілік ойлайтындай көшеден адамдарды күшпен ұрлап әкету арқылы емес, көбіне алдау, арбау және сенімге кіру арқылы жасалады.
Ең жиі кездесетін тәсілдер
Еңбек қанауы. Қылмыскерлер жоғары жалақылы жұмыс ұсынып, адамды шетелге немесе басқа өңірге шақырады. Кейін оның құжаттарын тартып алып, еркіндігін шектеп, ақысыз немесе өте төмен жалақыға жұмыс істеуге мәжбүрлейді.
Жыныстық қанау. Көп жағдайда жалған жұмыс ұсыныстары, модельдік агенттіктер, таныстық немесе әлеуметтік желілер арқылы адамдарды алдап, кейін жыныстық қанауға тартады.
Интернет-алаяқтық орталықтары. Соңғы жылдары Мьянма, Лаос және Камбоджа аумағындағы заңсыз «скам-компаундтар» туралы көптеген дерек тіркелді. Мыңдаған адамға заңды жұмыс уәде етіліп, кейін интернет-алаяқтықпен айналысуға күшпен мәжбүрлеген жағдайлар анықталған.
Қарыздық тәуелділік. Қылмыстық топтар жолақысы, тұратын орын немесе құжат рәсімдеу шығындарын сылтауратып, адамға жалған қарыз жүктейді. Кейін сол қарызды өтеу үшін оны еркінен тыс еңбек етуге мәжбүрлейді.
Туристерді көшеден ұрлап кету жиі кездесе ме?
Мұндай жағдайлар өте сирек кездеседі. Халықаралық ұйымдар мен құқық қорғау органдарының мәліметінше, адам саудасының құрбандарының басым бөлігі:
- алдын ала адам тартушылармен байланысқа шығады;
- жоғары жалақысы бар жұмысқа сеніп, өз еркімен жолға шығады;
- барған соң құжаттарынан айырылып, бақылауға алынады.
Яғни, кездейсоқ шетелдік туристерді көшеден ұстап алып, құлдыққа сату – кең таралған схема емес.
Өзіңізді қалай қорғауға болады?
Сарапшылар мынадай сақтық шараларын ұсынады:
- бейтаныс адамдардың тым тиімді көрінетін жұмыс ұсыныстарына сенбеу;
- төлқұжаттың түпнұсқасын ешкімге бермеу (ресми рәсімдерден басқа жағдайда);
- құжаттардың қағаз және электронды көшірмесін алдын ала сақтау;
- жақындарыңызға қайда жүргеніңізді хабарлап, тұрақты байланыста болу;
- тек ресми такси қызметтерін немесе сенімді мобильді қосымшаларды пайдалану;
- қажет болмаса, шекараға жақын қауіпті аймақтарға бармау;
- «басқа елде жұмыс жақсырақ», «құжатты сонда рәсімдейміз» деген ұсыныстарға сын көзбен қарау;
- өз еліңіздің елшілігі мен туристік полицияның байланыс нөмірлерін алдын ала жазып алу.
Таиланд туристер үшін қауіпсіз бе?
Таиланд жыл сайын ондаған миллион шетелдік туристі қабылдайды және олардың басым көпшілігі елден еш қиындықсыз оралады.
Туристер үшін жиі кездесетін қауіп мыналар:
- жол-көлік оқиғалары, әсіресе мотобайк жалдаған кезде;
- түрлі алаяқтық әрекеттер;
- қалта ұрлығы;
- сирек кездесетін зорлық-зомбылық қылмыстары.
Сондықтан, Паттайяда қаза тапқан екі ресейліктің оқиғасы аса ауыр қылмыс болғанымен, бұл Таиландта туристерді жаппай ұрлап, адам саудасына салу кең таралған дегенді білдірмейді. Қазіргі уақытта жарияланған тергеу материалдары бұл істің адам саудасына емес, қарақшылық шабуыл мен кісі өлтіруге қатысты екенін көрсетіп отыр.