Телефон алаяқтарымен неліктен қалжыңдасуға болмайды?
Көптеген қазақстандықтар тұтқадан күдікті дауысты естігенде, қоңырауды бірден тастамай, алаяқтарды мазақ қылып, қалжыңдасуға тырысады. Алайда бұл жағымсыз салдарға әкеп соғуы мүмкін. TSARKA және «Docrobot Орталық Азия» сарапшылары басты қауіптердің не екенін айтып берді, деп хабарлайды Youth.kz.
Басты қателік - диалогқа түсу
Адам алаяқпен сөйлесуді жалғастырған кезде, ол іс жүзінде нөмірдің белсенді екенін және иесінің қарым-қатынасқа дайын екенін растайды. Бұл туралы Tengrinews-ке TSARKA президенті Олжас Сәтиев айтты. Мұндай қоңырауға жауап беру абонентті алаяқтар үшін тартымды нысанаға айналдырады. Нәтижесінде нөмір «болашағы бар» контактілер базасына түсіп, кейінірек онымен тәжірибелі немесе агрессивті алаяқтық схемалары жұмыс істейтін болады.
Сонымен қатар, тіпті қысқа диалогтың өзі қаскөйлерге пайдалы ақпарат береді: сөйлеу мәнері, мазасыздық деңгейі, эмоционалдық реакциялар, сөздік қор. Бұл деректердің барлығы қысым көрсетудің, сендірудің немесе манипуляция жасаудың дәлірек сценарийлерін таңдауға көмектеседі.
Неліктен «қалжыңдар» мәселеге айналуы мүмкін?
Алаяқтарды күлкіге айналдыру немесе оларға ақыл айту әрекеттері көбінесе әзіл емес, сынақ ретінде қабылданады. «Docrobot Орталық Азия» бас директорының кеңесшісі Евгений Питолин қаскөйлер бұған жауап ретінде белсенді әрекеттерге көшуі мүмкін екенін ескертті: нөмірге спам жаудыру, оны күмәнді сервистерге тіркеу, жаппай хабарламаларға қосу немесе жаңа қоңырау шалу схемаларында пайдалану. Нәтижесінде адам қажетсіз хабарламалар ағынына ғана емес, сонымен қатар күрделі цифрлық қолайсыздықтарға тап болу қаупі бар.
Сондай-ақ, кез келген қарым-қатынас болашақта алаяқтардың бұрынғы контактіні, сөйлесушінің мінез-құлқы мен реакциясын ескере отырып, дербестендірілген сценарийлерді қолдану ықтималдығын арттырады.
Қалай дұрыс әрекет ету керек?
Ең қауіпсіз стратегия - күдікті қоңыраулар мен хабарламаларды толығымен елемеу. Егер сөйлесу басталып кетсе және онда қысым көрсету, қорқыту, дереу шешім қабылдау немесе деректерді беру талаптары пайда болса, оны дереу тоқтату керек.
Әрекеттердің оңтайлы алгоритмі:
- Белгісіз нөмірлерден келген қоңырауларға жауап бермеу;
- Алаяқтықтың алғашқы белгілері байқалғанда сөйлесуді бірден аяқтау;
- Нөмірді бұғаттау;
- Байланыс операторлары мен смартфондардағы спамнан қорғау функцияларын пайдалану.
Цифрлық гигиена - қауіпсіздік негізі
Сөйлесуден бас тартумен қатар, цифрлық қауіпсіздіктің негізгі ережелерін сақтау маңызды: телефон нөмірін күмәнді сайттарда қалдырмау, сауалнамаларға, бонустық бағдарламаларға және онлайн-тіркеулерге мұқият қарау, сондай-ақ ашық қолжетімділіктегі жеке ақпарат көлемін шектеу.
Пайдалы әдістердің бірі - формалардың қосымша өрістерінде ерекше белгілер қалдыру. Бұл болашақта деректердің қай сервис арқылы тарап кеткенін түсінуге және тиісті шаралар қолдануға мүмкіндік береді.